પરંતુ હાલના વૈજ્ઞાનિક પુરાવા પ્રમાણે Bra પહેરવાથી અથવા ટાઈટ Bra પહેરવાથી Breast Cancer થાય છે તે સાબિત થયું નથી. Breast Cancer માટે ઉંમર, પરિવારનો ઇતિહાસ, આનુવંશિક પરિબળો, હોર્મોનલ અને જીવનશૈલી સંબંધિત અનેક પરિબળો જવાબદાર હોઈ શકે છે.
ચાલો જાણીએ કે Bra અને Breast Cancer વચ્ચે ખરેખર કોઈ સંબંધ છે કે નહીં, Breast Cancerના કયા લક્ષણો જોવા મળે છે અને તેનું નિદાન કેવી રીતે કરવામાં આવે છે.
Bra પહેરવાથી Breast Cancer થાય છે?
ના, Bra પહેરવાથી Breast Cancer થાય છે એવું કોઈ વિશ્વસનીય વૈજ્ઞાનિક પુરાવાથી સાબિત થયું નથી. Bra, ખાસ કરીને Underwire અથવા ટાઈટ Bra, સ્તનમાં લસિકા પ્રવાહ (lymphatic flow) રોકે છે અને તેના કારણે કેન્સર થાય છે એવો દાવો કરવામાં આવે છે, પરંતુ આ વાતને સમર્થન આપતા પૂરતા વૈજ્ઞાનિક પુરાવા ઉપલબ્ધ નથી.
એટલે માત્ર Bra પહેરવાની આદતને કારણે Breast Cancer થવાની ચિંતા કરવાની જરૂર નથી.
જો Bra ખૂબ ટાઈટ હોય તો તેના કારણે ચામડી પર ઘસારો, દબાણ, દુખાવો, લાલાશ અથવા અસ્વસ્થતા થઈ શકે છે, પરંતુ આ સમસ્યાઓને Breast Cancerનું કારણ માનવામાં આવતું નથી.
રાત્રે Bra પહેરીને સૂવાથી કેન્સર થાય છે?
રાત્રે Bra પહેરીને સૂવાથી Breast Cancer થાય છે એવો પણ કોઈ વિશ્વસનીય પુરાવો નથી. જોકે જો Bra ખૂબ ટાઈટ હોય અને ઊંઘ દરમિયાન અસ્વસ્થતા થતી હોય તો આરામ માટે તેને કાઢી શકાય છે.
મુખ્ય વાત એ છે કે Bra પહેરવું કે ન પહેરવું વ્યક્તિગત આરામ અને પસંદગીનો વિષય છે, Breast Cancerથી બચવા માટેની કોઈ સાબિત પદ્ધતિ નથી.
Breast Cancer શું છે?
Breast Cancer એટલે સ્તનના કોષોની અસામાન્ય અને અનિયંત્રિત વૃદ્ધિ થવી. આ કોષો સમય જતાં આસપાસના પેશીઓમાં ફેલાઈ શકે છે અને કેટલાક કિસ્સામાં શરીરના અન્ય ભાગોમાં પણ ફેલાઈ શકે છે.
Breast Cancer માત્ર મહિલાઓમાં જ થાય એવું નથી. પુરુષોમાં પણ Breast Cancer થઈ શકે છે, જોકે મહિલાઓની સરખામણીએ પુરુષોમાં તેનું પ્રમાણ ઘણું ઓછું છે.
Breast Cancerના લક્ષણો શું છે?
Breast Cancerના શરૂઆતના તબક્કામાં ઘણી વખત કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણ જોવા મળતું નથી. પરંતુ નીચેના ફેરફારોમાંથી કોઈ જોવા મળે તો તેને અવગણવું નહીં:
- સ્તનમાં નવી ગાંઠ અથવા કઠણ ભાગ અનુભવાય
- બગલમાં ગાંઠ અથવા સોજો જણાય
- સ્તનના કદ અથવા આકારમાં અસામાન્ય ફેરફાર થાય
- સ્તનની ચામડીમાં ખાડા પડવા અથવા ખેંચાણ જોવા મળે
- સ્તનની ચામડી પર અસામાન્ય લાલાશ અથવા જાડાપણું આવે
- સ્તનની ડીંટડી અંદરની તરફ ખેંચાય
- ડીંટડીમાંથી અસામાન્ય પ્રવાહી, ખાસ કરીને લોહી જેવું પ્રવાહી નીકળે
- સ્તનની ડીંટડી અથવા આસપાસની ચામડીમાં અસામાન્ય ફેરફાર થાય
- સતત રહેતો સ્તનમાં દુખાવો અથવા અન્ય અસામાન્ય ફેરફાર જણાય
નોંધ: સ્તનમાં ગાંઠ હોવી એટલે હંમેશા કેન્સર જ હોય એવું નથી. ઘણી ગાંઠો સૌમ્ય (non-cancerous) પણ હોઈ શકે છે. પરંતુ નવી અથવા અસામાન્ય ગાંઠનું તબીબી મૂલ્યાંકન કરાવવું જરૂરી છે.
Breast Cancerના કારણો અને જોખમી પરિબળો કયા છે?
Breast Cancerનું એક જ કારણ હોય એવું નથી. અનેક પરિબળો મળીને જોખમ વધારી શકે છે.
1. ઉંમર
ઉંમર વધવાની સાથે Breast Cancerનું જોખમ વધી શકે છે.
2. પરિવારનો ઇતિહાસ
પરિવારમાં માતા, બહેન અથવા અન્ય નજીકના સગાને Breast Cancer થયેલો હોય તો કેટલીક મહિલાઓમાં જોખમ વધારે હોઈ શકે છે.
3. આનુવંશિક ફેરફારો
કેટલાક વારસાગત gene mutations, જેમ કે BRCA1 અને BRCA2, Breast Cancerના જોખમ સાથે સંકળાયેલા છે.
4. હોર્મોનલ પરિબળો
શરીરમાં લાંબા સમય સુધી estrogen અને અન્ય હોર્મોન્સના સંપર્ક સાથે સંબંધિત કેટલાક પરિબળો Breast Cancerના જોખમને અસર કરી શકે છે.
5. વધારે વજન અને શારીરિક નિષ્ક્રિયતા
ખાસ કરીને મેનોપોઝ પછી વધારે વજન અને શારીરિક રીતે ઓછું સક્રિય જીવન કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં જોખમ સાથે સંકળાયેલું હોઈ શકે છે.
6. આલ્કોહોલનું સેવન
આલ્કોહોલનું સેવન Breast Cancerના જોખમમાં વધારો કરી શકે છે.
Breast Cancerનું નિદાન કેવી રીતે થાય છે?
જો સ્તનમાં ગાંઠ અથવા અન્ય અસામાન્ય ફેરફાર જણાય તો ડૉક્ટર સામાન્ય રીતે પહેલા ક્લિનિકલ બ્રેસ્ટ એક્ઝામિનેશન કરે છે. ત્યારબાદ ઉંમર, લક્ષણો અને તપાસના પરિણામ પ્રમાણે વધુ ટેસ્ટની સલાહ આપવામાં આવી શકે છે.
Mammography
Mammographyમાં X-rayની મદદથી સ્તનની અંદરની તસવીરો લેવામાં આવે છે. તેનો ઉપયોગ Breast Cancerની તપાસ અને સ્ક્રીનિંગ બંને માટે થઈ શકે છે.
Breast Ultrasound
Ultrasoundની મદદથી સ્તનની અંદરની રચના જોઈ શકાય છે અને ગાંઠ પ્રવાહીથી ભરેલી છે કે solid છે તે સમજવામાં મદદ મળે છે.
MRI
કેટલાક ખાસ કિસ્સાઓમાં Breast MRIની સલાહ આપવામાં આવી શકે છે. ખાસ કરીને વધુ જોખમ ધરાવતા દર્દીઓ અથવા ચોક્કસ તબીબી પરિસ્થિતિમાં તેનો ઉપયોગ થઈ શકે છે.
Biopsy
જો કોઈ ગાંઠ અથવા અસામાન્ય વિસ્તાર શંકાસ્પદ જણાય તો Biopsy કરવામાં આવી શકે છે.
Biopsy દરમિયાન શંકાસ્પદ પેશીનો નાનો નમૂનો લઈને લેબોરેટરીમાં તપાસવામાં આવે છે. Breast Cancerની ચોક્કસ પુષ્ટિ કરવા માટે biopsy મહત્વપૂર્ણ પરીક્ષણ છે.
Breast Cancerની ગાંઠમાં અને સામાન્ય ગાંઠમાં શું તફાવત છે?
માત્ર ગાંઠને સ્પર્શ કરીને તે કેન્સરની છે કે નહીં તે નક્કી કરી શકાતું નથી.
કેટલીક ગાંઠો:
- નરમ હોઈ શકે છે
- કઠણ હોઈ શકે છે
- હલતી હોઈ શકે છે
- સ્થિર લાગતી હોઈ શકે છે
- દુખાવા સાથે અથવા વગર હોઈ શકે છે
આમાંથી કોઈ એક લક્ષણના આધારે Breast Cancerનું નિદાન કરી શકાય નહીં.
તેથી સ્તનમાં નવી ગાંઠ જણાય તો પોતે નિદાન કરવાનો પ્રયાસ કરવાને બદલે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી સૌથી યોગ્ય છે.
સ્તનમાં ગાંઠ જણાય તો શું કરવું?
સ્તનમાં નવી ગાંઠ, ચામડીમાં ફેરફાર, ડીંટડીમાંથી અસામાન્ય પ્રવાહી અથવા બગલમાં ગાંઠ જેવી સમસ્યા જણાય તો તેને અવગણવી નહીં.
ડૉક્ટર તમારી ઉંમર, પરિવારના ઇતિહાસ, લક્ષણો અને શારીરિક તપાસના આધારે આગળની તપાસ નક્કી કરશે.
દરેક ગાંઠ કેન્સર નથી, પરંતુ દરેક નવી અસામાન્ય ગાંઠનું યોગ્ય મૂલ્યાંકન જરૂરી છે.
શું Braના પ્રકારથી Breast Cancerનું જોખમ બદલાય છે?
હાલ ઉપલબ્ધ પુરાવાના આધારે Braના પ્રકાર જેમ કે Underwire Bra, Sports Bra, Padded Bra, Non-wired Bra, Tight Bra આમાંથી કોઈ ચોક્કસ પ્રકાર Breast Cancerનું કારણ બને છે એવું સાબિત થયું નથી.
Bra પસંદ કરતી વખતે યોગ્ય સાઇઝ, આરામ અને યોગ્ય ફિટિંગ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.
ખૂબ ટાઈટ Bra લાંબા સમય સુધી પહેરવાથી દબાણ, ઘસારો અને અસ્વસ્થતા થઈ શકે છે, પરંતુ તેને Breast Cancerનું કારણ માનવું યોગ્ય નથી.
Breast Cancerથી બચવા માટે શું કરી શકાય?
Breast Cancerના તમામ કેસને રોકી શકાય એવું નથી, પરંતુ કેટલાક સ્વસ્થ જીવનશૈલીના પગલાં overall health માટે ફાયદાકારક છે અને કેટલાક Breast Cancer risk factorsને ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે.
- નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરો
- સ્વસ્થ વજન જાળવો
- આલ્કોહોલનું સેવન ટાળો અથવા ઓછું કરો
- ધૂમ્રપાનથી દૂર રહો
- પરિવારનો Breast Cancerનો ઇતિહાસ હોય તો ડૉક્ટર સાથે જોખમ વિશે ચર્ચા કરો
- ઉંમર અને વ્યક્તિગત જોખમ પ્રમાણે યોગ્ય Breast Cancer screening વિશે તબીબી સલાહ લો
Expert Advice: Bra અને Breast Cancer અંગે શું સમજવું?
નિષ્ણાતોની દૃષ્ટિએ Bra પહેરવું, Underwire Bra વાપરવું અથવા રાત્રે Bra પહેરીને સૂવું આમાંથી કોઈ બાબતને Breast Cancerના સાબિત કારણ તરીકે માનવામાં આવતી નથી.
પરંતુ સ્તનમાં કોઈ નવો ફેરફાર જણાય તો તેને Braની સમસ્યા માનીને અવગણવો યોગ્ય નથી.
સ્તનમાં ગાંઠ, ડીંટડીમાંથી લોહી જેવું પ્રવાહી, ચામડીમાં અસામાન્ય ફેરફાર અથવા બગલમાં ગાંઠ જેવા લક્ષણો હોય તો યોગ્ય તબીબી તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.