સોનાના ભાવ આસમાને છતાં જ્વેલરી કંપનીઓ કરોડોની કમાણી કેવી રીતે કરી રહી છે?

ભારતમાં સોનાના ભાવ સતત નવી ઊંચાઈ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. સામાન્ય રીતે સોનાના ભાવમાં મોટો વધારો થાય ત્યારે લોકો ગહનાની ખરીદી ઘટાડે તેવી અપેક્ષા રહે છે. જોકે, આ વખતે ભારતીય જ્વેલરી માર્કેટમાં કંઈક અલગ જ જોવા મળી રહ્યું છે. ગ્રાહકો અગાઉની સરખામણીએ ઓછા ગ્રામ સોનું ખરીદી રહ્યા છે, પરંતુ જ્વેલરી કંપનીઓની આવકમાં જોરદાર વધારો થઈ રહ્યો છે.

ભારતના આશરે ₹7 લાખ કરોડના Jewellery Marketમાં હવે માત્ર કેટલું સોનું વેચાયું તેના આધારે બિઝનેસની સફળતા નક્કી થતી નથી. કંપનીઓ ઓછા વજનના પરંતુ વધુ કિંમત ધરાવતા ગહેના, આધુનિક ડિઝાઇન, રિસાઇકલ્ડ ગોલ્ડ અને બ્રાન્ડેડ જ્વેલરી પર વધુ ભાર આપી રહી છે.

સોનાની માંગ ઘટી, પરંતુ ખર્ચમાં થયો મોટો વધારો

World Gold Council (WGC)ના આંકડા અનુસાર, 2026ના પ્રથમ છ મહિનામાં ભારતમાં સોનાની માંગમાં 17.1 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે. જોકે, આ સમયગાળા દરમિયાન સોના પર કરવામાં આવેલા કુલ ખર્ચમાં આશરે 40 ટકાનો વધારો થયો છે અને તે વધીને ₹2.13 લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યો છે.

આ આંકડા જ્વેલરી માર્કેટમાં આવેલા મોટા ફેરફાર તરફ ઈશારો કરે છે. ગ્રાહકો હવે પહેલા કરતાં ઓછા ગ્રામ સોનું ખરીદે છે, પરંતુ સોનાની ઊંચી કિંમતને કારણે કુલ બિલની રકમ વધી રહી છે. એટલે કે માર્કેટ હવે માત્ર Gold Volume પર નહીં, પરંતુ Value Per Gram પર વધુ આધારિત બની રહ્યું છે.

ઓછા વોલ્યુમ છતાં જ્વેલરી કંપનીઓની આવકમાં ઉછાળો

સોનાના ઊંચા ભાવની અસર હોવા છતાં મોટી જ્વેલરી કંપનીઓની આવકમાં મજબૂત વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે.

CareEdge Ratingsના ડિરેક્ટર અખિલ ગોયલના જણાવ્યા અનુસાર, મોંઘા સોનાના કારણે જ્વેલરીના વોલ્યુમ પર દબાણ આવ્યું છે, પરંતુ ગ્રાહકોની ખરીદી કરવાની ક્ષમતા અને ઇચ્છા સંપૂર્ણપણે ઘટી નથી.

ગ્રાહકો હવે 22 કેરેટના ભારે અને મોટા ગહેના ખરીદવાને બદલે ઓછા વજનના તથા ફેશનને અનુરૂપ જ્વેલરી તરફ વળી રહ્યા છે. પરિણામે કંપનીઓને ઓછું સોનું વેચીને પણ દરેક ગ્રાહક પાસેથી સારી આવક મળી રહી છે.

જૂનું સોનું જ્વેલરી કંપનીઓ માટે બન્યું કમાણીનું મોટું સાધન

સોનાના વધતા ભાવ વચ્ચે આયાત કરેલા નવા સોના પરની નિર્ભરતા ઘટાડવી કંપનીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે. આ માટે Recycled Gold એક મહત્વપૂર્ણ વિકલ્પ બની રહ્યું છે.

Kalyan Jewellers તેનું ઉદાહરણ છે. કંપનીની કુલ આવકમાં રિસાઇકલ્ડ એટલે કે જૂના સોનાની હિસ્સેદારી 46 ટકાથી વધુ થઈ ગઈ છે.

કંપનીએ મે મહિનામાં ‘Shine with India’ નામનું અભિયાન શરૂ કર્યું હતું. તેના હેઠળ ગ્રાહકોના જૂના ગહેનાને નવા ડિઝાઇનવાળા ગહેનામાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે.

આ મોડલથી ગ્રાહકોને જૂના સોનાનો ઉપયોગ કરીને નવી જ્વેલરી બનાવવાની તક મળે છે, જ્યારે કંપનીઓને નવા સોનાની આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ મળે છે.

યુવાનોમાં Lightweight Jewelleryની વધી રહી છે માંગ

નવી પેઢીની જ્વેલરી ખરીદવાની પસંદગી પણ માર્કેટને નવી દિશા આપી રહી છે. યુવાનો હવે પરંપરાગત રીતે પહેરવામાં આવતા ભારે ગહેના કરતાં રોજિંદા ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવી Lightweight Jewelleryને વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે.

Senco Gold જેવી કંપનીઓ 9 કેરેટથી લઈને 14 કેરેટ સુધીના ગોલ્ડ કલેક્શન પર ધ્યાન આપી રહી છે. આ ઉપરાંત પુરુષો માટે ₹20,000થી ₹1 લાખ સુધીની ટાઇટેનિયમ જ્વેલરી પણ બજારમાં ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી રહી છે.

આ ટ્રેન્ડ દર્શાવે છે કે આજના યુવા ગ્રાહકો માટે જ્વેલરી માત્ર રોકાણનું સાધન નથી. ડિઝાઇન, સ્ટાઇલ, રોજિંદા ઉપયોગ અને કિંમત પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ બની છે.

Lab-Grown Diamonds પણ યુવાનોને આકર્ષી રહ્યા છે

ડાયમંડ જ્વેલરી માર્કેટમાં પણ ગ્રાહકોની પસંદગીમાં ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. CBREના 2026ના અહેવાલ મુજબ Lab-Grown Diamonds યુવાનોમાં ‘Accessible Luxury’ તરીકે લોકપ્રિય બની રહ્યા છે.

14K અથવા 18K ગોલ્ડમાં લેબ-ગ્રોન ડાયમંડનો ઉપયોગ કરીને ગ્રાહકોને પરંપરાગત ડાયમંડ જ્વેલરી કરતાં ઓછી કિંમતમાં આકર્ષક ડિઝાઇન મળી શકે છે. આ કારણે યુવા ગ્રાહકોમાં આવા ઉત્પાદનોની માંગ વધી રહી છે.

ખાનગી સોનારની જગ્યાએ મોટા બ્રાન્ડ્સ પર વધી રહ્યો છે વિશ્વાસ

ભારતમાં લાંબા સમયથી લોકો પોતાના પરિવારના વિશ્વાસુ સોનાર પાસેથી જ ગહેના ખરીદતા આવ્યા છે. જોકે, હવે આ પરંપરામાં પણ ધીમે ધીમે ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે.

2025 સુધીમાં જ્વેલરી રિટેલ લીઝિંગમાં મોટા શોરૂમની હિસ્સેદારી વધીને આશરે 50 ટકા થઈ હતી. Hallmarking ફરજિયાત બન્યા બાદ ગ્રાહકોમાં સોનાની શુદ્ધતા અંગેનો વિશ્વાસ પણ વધ્યો છે.

આજે ગ્રાહકો માત્ર સોનું ખરીદવા માંગતા નથી. તેઓ Purity, Transparent Pricing, Hallmarking અને Better Shopping Experience જેવી સુવિધાઓને પણ મહત્વ આપે છે. મોટા બ્રાન્ડેડ જ્વેલરી શોરૂમ આ તમામ સુવિધાઓ એક જ જગ્યાએ ઉપલબ્ધ કરાવી રહ્યા છે.

તો સોનાના ભાવ વધ્યા છતાં જ્વેલરી કંપનીઓ કેવી રીતે કમાઈ રહી છે?

હાલના ટ્રેન્ડને સરળ રીતે સમજીએ તો જ્વેલરી કંપનીઓની કમાણી પાછળ કેટલાક મહત્વના ફેરફાર જવાબદાર છે.

આથી કહી શકાય કે સોનાના ભાવમાં વધારો જ્વેલરી માર્કેટ માટે સંપૂર્ણપણે નુકસાનકારક સાબિત થયો નથી. ગ્રાહકો ખરીદીનું પ્રમાણ ઘટાડીને પણ વધુ કિંમત ચૂકવી રહ્યા છે અને કંપનીઓએ પણ પોતાની પ્રોડક્ટ કેટેગરી તથા બિઝનેસ મોડલમાં ફેરફાર કર્યો છે.